DREWNO. Prace naukowe. Doniesienia. Komunikaty - NR 175 2006

27,00 PLN Zamów

ISSN 1644-3985

 

Spis treści


PRACE NAUKOWE 
 
Ewa Ratajczak, Aleksandra Szostak, Gabriela Bidzińska:
Budownictwo podstawowym użytkownikiem materiałów i wyrobów drzewnych
5
Ginter J. Hruzik: 
Zużycie surowca i materiałów drzewnych w wyrobach przemysłu tartacznego
25
Maria Krajčovičova: 
Wprowadzenie do problematyki przepływu materiału (ang.) 
45
Jarosław Banecki, Magdalena Nowaczyk-Organista, Tomasz Oleszek: 
Badania właściwości użytkowych meblowych pokryć lakierowych wytworzonych z wyrobów wodo-rozcieńczalnych lub high solids w porównaniu z właściwościami pokryć z produktów rozpuszczalnikowych (ang.) 
53
Iwona Frąckowiak: 
Wpływ stosunku molowego żywicy mocznikowo-formaldehydowej na właściwości płyt aglomerowanych z odpadowych surowców lignocelulozowych 
71 
Marek Juszczak: 
Termiczna utylizacja gałęzi jabłoni w kotle grzewczym (ang.) 
87

DONIESIENIA 
 
Stanisław Wilkus: 
Hałas w tartaku
99

KOMUNIKATY  
 
Andrzej Fojutowski: 
Europejska Platforma Technologiczna Sektora Leśno-Drzewnego wprowadza Strategiczny Program Badawczy 
105
Michał Rogoziński: 
VI Konferencja naukowa Möbeltage 2006 w Dreźnie 
109 
Władysław Strykowski: 
Wykorzystanie energii drzewnej w niektórych krajach europejskich  
113

 

Streszczenia 

 

PRACE NAUKOWE

Ewa Ratajczak, Aleksandra Szostak, Gabriela Bidzińska:
Budownictwo podstawowym użytkownikiem materiałów i wyrobów drzewnych

Artykuł przedstawia wyniki badań, pozwalających na kompleksową analizę rynku materiałów i wyrobów drzewnych wykorzystywanych w budownictwie. Stosując metodę wskaźnikową, po raz pierwszy w Polsce dokonano kwantyfikacji zużycia materiałów i wyrobów drzewnych w tym dziale gospodarki, z uwzględnieniem zarówno rodzajów materiałów, jak i segmentów rynku budowlanego.

Ginter J. Hruzik: 
Zużycie surowca i materiałów drzewnych w wyrobach przemysłu tartacznego

Przedstawiono wyniki badań wydajności materiałowej w przemyśle tartacznym. Badaniami objęto wyroby tartaczne, takie jak: tarcica, elementy małej architektury drewnianej, materiały podłogowe, boazeria, elementy domów drewnianych, a także elementy klejone warstwowo przeznaczone do produkcji stolarki budowlanej oraz konstrukcyjne elementy dla budownictwa szkieletowego.

Maria Krajčovičova: 
Wprowadzenie do problematyki przepływu materiału (ang.)
 

Tematem pracy jest problematyka przepływu materiału w procesach technologicznych stosowanych w obróbce drewna. Dokonano próby wyszczególnienia określonych cech strumieni materiałów oraz ich zdefiniowania i klasyfikacji. Wiedza ta może być po-mocna w analizie przepływu strumienia materiału w przedsiębiorstwach, gdyż w każ-dym z nich próbuje się racjonalizować przepływy materiałów i zdefiniować procedury obsługi. Szczególnie w obecnym okresie, gdzie praca ludzka jest zamieniana na mechaniczną, a technika obliczeniowa z jej możliwościami oprogramowania i symulacji procesów technologicznych oraz logistycznych ułatwia znalezienia optymalnego roz-wiązania w zarządzaniu procesem przepływu. W strumieniu materiału wyróżniono aktywne i bierne elementy logistyczne. Przedstawiono rozkład intensywności przepływu materiału tartacznego w procesie przetarcia kłód. Stwierdzono, iż dla większej efektyw-ności rozwiązywanych problemów konieczna jest wiedza, aby zaprojektować model matematyczny pomocny w organizacji procesu produkcyjnego. Jego testowanie, apli-kacja i porównywanie z innymi osiągnięciami w tym zakresie może stać się platformą informacyjną dla projektantów rozwiązań transportu i manipulowania surowcem w prze-myśle drzewnym.

Jarosław Banecki, Magdalena Nowaczyk-Organista, Tomasz Oleszek: 
Badania właściwości użytkowych meblowych pokryć lakierowych wytworzonych z wyrobów wodo-rozcieńczalnych lub high solids w porównaniu z właściwościami pokryć z produktów rozpuszczalnikowych (ang.)
 

Celem badań było określenie podstawowych właściwości użytkowych przezroczystych oraz nieprzezroczystych meblowych pokryć lakierowych, wytworzonych w warunkach przemy-słowych linii lakierniczych na podłożach drewnianych lub drewnopochodnych, zależnie od ka-tegorii wyrobów zastosowanych w badanym pokryciu. W prezentowanym artykule dokonano porównania właściwości użytkowych pokryć lakierowych wytworzonych z wyrobów roz-puszczalnikowych z pokryciami, które otrzymano z użyciem lakierów wodorozcieńczalnych oraz typu high solids, bardziej przyjaznych środowisku naturalnemu i stanowiących ważne alternatywy dla wyrobów rozpuszczalnikowych w świetle wymagań dotyczących emisji lotnych substancji organicznych (VOC), jakie stawia producentom mebli dyrektywa 1999/13/EC.
Zakres pracy obejmował: wytworzenie elementów meblowych, których szerokie po-wierzchnie zostały wykończone pokryciami lakierowymi utworzonymi w skali przemysłowej z użyciem przezroczystych i pigmentowanych wyrobów zaliczanych do różnych kategorii, laboratoryjne badania takich właściwości użytkowych wytworzonych meblowych pokryć la-kierowych jak odporność na ścieranie, zarysowanie, uderzenie, suche i wilgotne ciepło oraz wybrane zimne płyny. Przedmiotem badań było dziesięć różnych pokryć lakierowych wytwo-rzonych na okleinie bukowej lub płytach MDF i HDF. Meblowe pokrycia lakierowe utwo-rzono z zastosowaniem następujących kategorii wyrobów lakierowych: wyroby rozpuszczal-nikowe (dwuskładnikowe lakiery poliuretanowe i akrylowe), produkty typu high solids(dwuskładnikowe lakiery poliuretanowe i lakiery akrylowe utwardzane promieniowaniem UV) oraz wyroby wodorozcieńczalne (lakiery akrylowe jednoskładnikowe, poliuretanowe dwuskładnikowe oraz akrylowe utwardzane promieniowaniem UV). W pracy wykorzystano znormalizowane metody badania według norm EN i ISO, powszechnie stosowane w skali europejskiej. W przypadku badania odporności meblowych pokryć lakierowych na ścieranie i zarysowanie zastosowano aktualnie wdrażane w skali europejskiej metody badania tych właściwości, które obecnie są opisane w projektach specyfikacji technicznych (prCEN/TS).
W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że zbadane pokrycia lakierowe utwo-rzone z wyrobów wodorozcieńczalnych na okleinie bukowej wykazują większą lub podobną odporność na uderzenie oraz działanie niektórych zimnych płynów takich jak woda desty-lowana, kawa, alkohol etylowy 48 % oraz aceton, w porównaniu do odpowiednich właści-wości pokryć lakierowych z wyrobów rozpuszczalnikowych. Pokrycia wytworzone z pro-duktów wodorozcieńczalnych wykazują natomiast mniejszą lub podobną odporność na ście-ranie, zarysowanie, działanie suchego albo wilgotnego ciepła oraz działanie węglanu sodu 10%. Wyniki badań wskazują również, że zbadane pokrycia lakierowe utworzone na płytach drewnopochodnych (MDF, HDF) z wyrobów typu high solids wykazują większą lub podobną odporność na uderzenie, działanie zimnych płynów, takich jak woda destylowana, alkohol etylowy 48 % oraz aceton, w porównaniu do właściwości pokryć z wyrobów rozpuszczalniko-wych. Wykończenia lakierowe z produktów typu high solids odznaczają się mniejszą lub po-dobną odpornością na ścieranie, zarysowanie, działanie suchego ciepła (z wyjątkiem pokrycia HSUV-1 utwardzonego promieniowaniem UV), działanie wilgotnego ciepła oraz oddziały-wanie niektórych zimnych płynów, takich jak kawa i węglan sodu 10%, gdy porównujemy je z właściwościami pokryć lakierowych wytworzonych z wyrobów rozpuszczalnikowych. 
W podsumowaniu należy zwrócić uwagę na bardzo korzystne właściwości użytkowe po-krycia lakierowego o kodzie HSUV-1, tj. przezroczystego pokrycia wytworzonego z wyro-bów typu high solids naniesionych walcami lakierniczymi na powierzchnię płyty HDF i utwardzonych promieniowaniem UV. Ten system powłokowy w zakresie wszystkich zbadanych cech użytkowych lakierowanej powierzchni meblowej charakteryzował się odpor-nością równą lub większą od tej odporności, jaką wykazało pokrycie lakierowe SB-1, wytworzone na okleinie bukowej z rozpuszczalnikowego dwuskładnikowego i przezro-czystego wyrobu poliuretanowego.

Iwona Frąckowiak: 
Wpływ stosunku molowego żywicy mocznikowo-formaldehydowej na właściwości płyt aglomerowanych z odpadowych surowców lignocelulozowych
 

Określono wpływ stosunku molowego żywicy mocznikowo-formaldehydowej, zmie-niany w przedziale 1,03-1,26 na właściwości płyt aglomerowanych z rozdrobnionej słomy rzepakowej i sosnowych trocin tartacznych. Płyty wytwarzano według para-metrów technologicznych zbliżonych do aktualnie stosowanych w przemyśle. Właści-wości płyt badano według norm metodycznych dla płyt wiórowych. Wyniki badań wykazały, że stosując odpowiednią żywicę UF można z mieszaniny rozdrobnionej słomy rzepakowej i trocin wytworzyć płyty spełniające aktualne wymagania dla płyt wiórowych do wyposażenia wnętrz i produkcji mebli.

Marek Juszczak: 
Termiczna utylizacja gałęzi jabłoni w kotle grzewczym (ang.) 

Termiczna utylizacja przebiegała w kotle grzewczym polskiej konstrukcji o mocy 25 kW, który współpracował z wodnym zasobnikiem ciepła. Kotłownia należy do Politechniki Poznańskiej, Zakładu Ogrzewnictwa, Klimatyzacji i Ochrony Powietrza. Termiczna utyli-zacja gałęzi jabłoni odbywała się w kotle w dwóch etapach: piroliza oraz spalanie gazu drzewnego w dyszy. Powietrze było dostarczane do komory pirolizy i do dyszy za pomocą jednego wentylatora. Nie stosowano układu automatycznej regulacji do zmiany wielkości strumienia powietrza. Kocioł był rozgrzany przed badaniem, temperatura wody kotłowej wynosiła 75°C i 67°C (zasilanie i powrót), temperatura w komorze pirolizy 190°C, a w pło-mieniu w dyszy 740ºC. W tych warunkach stężenie CO w spalinach osiągnęło wartość 5758 mg/Nm3, a stężenie NOx 216 mg/Nm3, suchy gaz (stężenia odniesione są do poziomu 6% zawartości tlenu w spalinach). Obie te wartości są poniżej wartości dopuszczalnych okre-ślonych polskimi przepisami. Pomiar trwał 134 minuty i 36,1 kg gałęzi jabłoni zostało zutylizowanych. Mierzone parametry cieplne i przepływowe oraz stężenia gazów były rejestrowane ręcznie co dwie minuty i rejestrowane w tabeli, ażeby znaleźć zależność między  temperaturą w komorze pirolizy i płomieniu w dyszy, współczynnikiem nadmiaru powietrza (lub stężeniem tlenu) a stężeniami CO, NO, NOx. Termiczna utylizacja przebiegła z bardzo dobrymi wynikami. Średnie wartości stężenia CO, NO, NOx w spalinach w całym okresie pomiarowym były niskie. Mierzono stężenie pyłu, i obliczono sprawność cieplną kotła oraz wskaźniki emisji. Stwierdzono, że jest możliwe spalanie gałęzi jabłoni (uzyskanych z sani-tarnej wycinki gałęzi w ogrodzie) suszonych przez rok w zamkniętej przestrzeni (wilgotność około 15%, długość około 50 cm, 2-6 cm średnicy) w kotle grzewczym zasilanym ręcznie w paliwo, bez nadmiernego zanieczyszczenia środowiska. Odpowiednie rozgrzanie kotła i rytmiczne dostarczanie gałęzi sprawiają, że kocioł pracuje cały czas z mocą cieplną po-wyżej 50% swojej maksymalnej wartości.

DONIESIENIA

Stanisław Wilkus: 
Hałas w tartaku

Przedstawiono stan zagrożenia hałasem na typowych stanowiskach pracy w tartakach. Dokonano porównań wyników przeprowadzonych pomiarów hałasu z aktualnie obowiązującymi w tym zakresie polskimi normami.

KOMUNIKATY

Andrzej Fojutowski: 
Europejska Platforma Technologiczna Sektora Leśno-Drzewnego wprowadza Strategiczny Program Badawczy 

Europejskie platformy technologiczne są jedną z preferowanych w Unii Europejskiej  form współpracy przemysłu z nauką. W zakresie sektora leśno-drzewnego opracowano Strategiczny Program Badawczy - bazę dalszego przygotowania projektów i progra-mów badawczych w ramach 7 Programu Ramowego UE. W Admont (Austria) uro-czyście zainaugurowano etap wprowadzania programu w życie.

Michał Rogoziński: 
VI Konferencja naukowa Möbeltage 2006 w Dreźnie
 

W dniach 9-11 maja odbyła się w Dreźnie VI  konferencja naukowa z cyklu „Möbeltage in Dresden" (Drezdeńskie Dni Meblarstwa). Celem konferencji była prezentacja nowości z dziedzin: meblarstwa, drzewnictwa, tworzyw drewnopo-chodnych, powierzchni mebli, marketingu, eksportu i importu  mebli w Europie Wschodniej, technik w logistyce i magazynowaniu, nowego wzornictwa meblarstwie, działalności platform i klastrów przedsiębiorstw drzewnych w Europie.

Władysław Strykowski: 
Wykorzystanie energii drzewnej w niektórych krajach europejskich
 

W dniach 2-4 maja 2006 roku w Genewie odbyło się posiedzenie 28. Sesji Wspólnej Grupy Roboczej Statystyki i Ekonomiki Leśnej FAO/UNECE, na którym przedsta-wiono opracowanie Sekretariatu Komitetu Drzewnego ECE/FAO pt. „Przegląd regio-nalny dotyczący wykorzystania energii drzewnej".